kop1

Gehechtheid , mishandeling, grensoverschrijdend gedrag

 

Mishandeling komt te veel voor.
In Nederland worden al 119.000 kinderen mishandeld! 
Bij kinderen waar sprake is van gehechtheidsproblematiek, is vaak ook sprake (geweest) van meerdere vormen van mishandelingen. 

Mishandeling komt ook voor bij mensen met een verstandelijke beperking.
Voor deze site willen wij ons beperken tot het vestigen van uw aandacht hierop.

  
Enkele vragen die we ons kunnen stellen: 

Wat is kindermishandeling en hoe ga je met kinderen om die mishandeld zijn (geweest)?

  • Welke impact heeft mishandeling op een kind voor zowel de korte als de lange termijn? 
  • Durf je er bij stil te staan dat je (adoptie-pleeg)-kind of het kind voor wie je de zorg krijgt, mogelijk mishandeld werd?
  • Hoe herken je de signalen?
  • Waarom kan het ene kind  beter met de gevolgen van mishandeling omgaan dan het andere kind?
  • Hoe kun je ervoor zorgen dat je kind jou leert vertrouwen ?
  • Hoeveel geduld is er nodig?
  • Hoe realiseer je dat met elkaar?
    En...
  • Op welke wijze praat je hierover en/of vraag je hulp? 

Onderstaand citeren wij wat onder mishandeling verstaan wordt.


  De Wet op de Jeugdzorg :  Wat is kindermishandeling?

Kindermishandeling is elke vorm van voor minderjarige bedreigende of gewelddadige interactie van fysieke, psychische of seksuele aard die de ouders of andere personen ten opzichte waarvan de minderjarige in een afhankelijkheidsrelatie of van onvrijheid staat, actief of passief, opdringen waardoor ernstige schade wordt of dreigt te worden berokkend aan de minderjarige in de vorm van fysiek letsel of psychische stoornissen. Hieronder vallen ook verwaarlozing en onthouden van essentiële hulp, medische zorg en onderwijs. 
                     
 Kindermishandeling wordt in zes categorieën onderverdeeld.
Hieronder vermelden wij de zes vormen en de omschrijving wat hieronder wordt verstaan.
Een citaat / bron: internet.
 

 

 

1. Psychische verwaarlozing
Men spreekt van psychische of emotionele verwaarlozing wanneer een kind niet de nodige aandacht krijgt om zich op een gezonde manier mentaal en sociaal te ontwikkelen. Het gaat om het negeren van het bestaan van het kind, het onvoldoende interesse tonen in het kind en zijn leefwereld of het aan zijn lot overlaten. Bij jonge kinderen kan het gevolg zijn dat ze niet leren hoe ze zich emotioneel aan een ander moeten hechten. Men spreekt ook wel eens van "cognitieve verwaarlozing", waarbij de ouder het kind de mogelijkheid op onderwijs (gedeeltelijk) ontneemt.

2. Psychische mishandeling
Onder psychische mishandeling valt de herhaaldelijk verbale agressie, het kleineren of het zich minderwaardig laten voelen van het kind. Een bijzondere vorm van psychische mishandeling is de "cognitieve mishandeling" waarbij er aan het kind te hoge eisen gesteld worden en het kind bijvoorbeeld verplicht wordt meer dan in gezonde hoeveelheid te studeren om beter te presteren. Ook het schaden van de relaties en de loyalilteit aan de ouders valt volgens alle handboeken kindermishandeling onder het begrip psychische kindermishandeling. Deze vorm van mishandeling en met name een bijzondere vorm daarvan loyaliteitsmisbruik kan leiden tot het ontwikkelen van het ouderverstotingssyndroom.

3. Lichamelijke verwaarlozing
Wanneer een ouder of verantwoordelijke onvoldoende verzorging biedt, spreekt men van lichamelijke verwaarlozing. Verzorging betreft het voorzien van voldoende en gezond voedsel, het verschaffen van gepaste schone kledij, het zorgen voor de nodige hygiene van kind en omgeving en toegang verlenen tot medische verzorging indien nodig.


4. Lichamelijke mishandeling
Men spreekt van lichamelijke mishandeling wanneer er fysiek geweld wordt gebruikt tegen een kind. Het kan hier slaan, schoppen of knijpen betreffen, maar ook verbranden, moedwillig laten vallen van een kind, het vastbinden of opsluiten zijn vormen van lichamelijke mishandeling. De grens tussen lijstraffen en mishandeling is vaak onderwerp van discussie. Een 'corrigerende tik' wordt meestal niet als mishandeling beschouwd, al is in zowel België als Nederland voorgesteld elke fysieke agressie tegen kinderen te verbieden.


5. Seksueel misbruik
Onder seksueel misbruik verstaan we elke handeling van seksuele aard tussen een minderjarige en een gezagdragende persoon of een minimum vijf jaar oudere persoon of tegen de wil van de minderjarige indien het geen van voorgaande betreft.
Het kan gaan om zowel passieve als actieve handelingen door of met minderjarigen. Seksueel getinte aanrakingen, aanranding, verkrachting en kinderprostitutie vallen onder seksueel misbruik, maar ook bijvoorbeeld kinderpornografie.
Zie ook: Gehechtheid en seksualiteit.

6. Getuige van huiselijk geweld
De laatste jaren is er toenemende aandacht voor kinderen die getuige zijn van geweld in het gezin. Die ervaringen kunnen ook schade bij het kind veroorzaken. Bovendien zijn er kinderen die zowel getuige zijn van geweld in het gezin als zelf mishandeld worden.

Uit onderzoek van 2011 bleek dat ruim 118.000 kinderen en jongeren van 0 tot 18 jaar in Nederland blootgesteld waren aan een vorm van kindermishandeling.
De meerderheid van de gevallen betreffen:

  • 36 %: emotionele verwaarlozing *
  • 24 % fysieke verwaarlozing.
  • 11 % emotionele verwaarlozing
  • 18 % fysieke mishandeling
  • 4 %. Seksueel misbruik.
  • 7 % overige

 *inclusief verwaarlozing van het onderwijs en getuige zijn van huiselijk geweld.
Bron: NJI
 

 

  Mishandeling bij mensen met een verstandelijke beperking

Mishandeling komt veel voor bij mensen met een verstandelijke beperking, mede omdat zij tot een kwetsbare groep behoren en veelal blijvend afhankelijk zijn van derden. Men vermoedt dat het meer dan de helft van de mensen met een beperking betreft.
Het gaat ook over alle hiervoor genoemde vormen van mishandeling en deze vinden zowel binnen als buiten de residentiële zorg e.a. plaats.

In opdracht van VWS hebben PlatformVG, Movisie en Vilans onderzoek gedaan en een Voorstudie gepubliceerd: Mishandeling en ander grensoverschrijdend gedrag in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking.
 

3 kind

 

 Grensoverschrijdend gedrag

Wat is grensoverschrijdend gedrag?

Grensoverschrijdend gedrag is elke vorm van handelen of het nalaten van handelen, in verbale, non-verbale of fysieke zin, opzettelijk of onopzettelijk, waardoor de persoon die het ondergaat lichamelijke en/of psychische en/of materiële schade lijdt, dan wel vermoedelijk lijden zal. 
Er zijn zeven vormen van grensoverschrijdend gedrag:

  1. Verwaarlozing en onthouden van zorg.
  2. Psychologisch misbruik.
  3. Fysiek misbruik.
  4. Seksueel grensoverschrijdend gedrag, waaronder seksueel misbruik.
  5. Discriminatie, op basis van afkomst, sekse, seksuele voorkeur, beperking en/of religie.
  6. Schending van menselijke en burgerlijke rechten.
  7. Financieel en/of materieel misbruik.

Wat zijn de gevolgen van grensoverschrijdend gedrag?

De gevolgen van grensoverschrijdend gedrag en mishandeling zijn groot. Niet alleen voor de persoon zelf, maar ook voor mensen uit de (nabije) omgeving.
Hoe ernstig de gevolgen zijn, is afhankelijk van allerlei factoren:

  • aard
  • mate en duur van het grensoverschrijdend gedrag
  • de leeftijd waarop het is begonnen
  • de relatie van het slachtoffer met de pleger
  • de manier waarop de omgeving op het grensoverschrijdend gedrag reageert

Wat je vrijwel altijd ziet, is dat het slachtoffer zichzelf de schuld geeft. De persoon voelt zich niet veilig meer. Wie is nog te vertrouwen?
De gevolgen kunnen zich op korte termijn voordoen.Maar ze kunnen zich ook jaren later pas openbaren.
De klachten als gevolg van grensoverschrijdend gedrag verergeren vaak wanneer de omgeving het niet opmerkt en het slachtoffer er uit schaamte, angst of schuldgevoel over zwijgt.
Wanneer het gaat om ernstige vormen van grensoverschrijdend gedrag of misbruik is er vaak een duidelijke verandering in het gedrag merkbaar.

Te denken valt aan:

  • meer agressie
  • minder inschikkelijk gedrag
  • meer stereotype gedrag
  • geseksualiseerd gedrag
  • zelfverwonding.

Ook kan er sprake zijn van een vermindering van:

  • vaardigheden
  • minder zelfstandigheid
  • angst
  • minder zelfsturing  
  • zich terugtrekken uit sociale situaties.  

(citaat/bron:Werken aan sociale veiligheid )


     grens  



  Documentatie
Onderstaande boeken zijn slechts een greep uit de vele literatuur welke inmiddels verschenen zijn over het thema mishandeling.

traumasporen 401Traumasporen
Het herstel van lichaam, brein en geest na overweldigende ervaringen.
Prof. dr. Bessel van der Kolk
Uitgeverij Mens,ISBN 978 9463160315?2016


De relatie tussen kindermishandeling en delinquentie en de rol van hechting en sociale vaardigheden.
K. Lampe
Universiteit Amsterdam/ 2005

Kinderen die getuige zijn van geweld tussen hun ouders.
Een basisverkenning van korte en lange termijn effecten.
Sietske Dijkstra
Rijksuniversiteit Groningen/ 2001


Trauma en herstel.
J. L. Herman.
ISBN 90 284 1653 6. Wereldbibliotheek

Jeugddelinquentie en gewetensontwikkeling.
Leonie le Sage, Hedy Stegge en Jan SleutelISBN: 9066657782. Uitgeverij SWP/ 2006

 

 Kijk op emoties.

Theorie en praktijk in ontwikkeling en opvoeding.
M. Meerum-Terwogt en H.J. Schulze (red)
ISBN: 90 6665 516 0. Uitgeverij SWP/ 2003

 

 Psychische gevolgen van kindermishandeling op volwassen leeftijd
Resultaten van de ‘Netherlands Mental Health Survey and Incidence Study’ (NeMeSIS)
J. Verdurmen, M. ten Have, R. de Graaf, S. van Dorsselaer, H. van 't Land, W. Vollebergh.
Trimbos-instituut, 2007. Artikelnummer: AF0715


Kindermishandeling: een complex probleem.
Jan van der Ploeg en Roel de Groot (red.)
ISBN 978 90 441 25771. Garant./ 2010


Kindermishandeling inzichtelijk.
Vroegsignalering, onderzoek, diagnostiek en risicotaxatie.
P. Pollman
ISBN 978 90 232 46169. van Gorcum/ 2010 


Hulpverlening bij kindermishandeling.
Over individuele weerbaarheid en maatschappelijke kwetsbaarheid
S. Anthoni (Red.)
ISBN: 9789044127836/ Garant/ 2012

Goed aangepakt
Gesprekken over beroepsethiek bij kindermishandeling
Jose Kole, Mariette van den Hoven, Monique Janssens (red.)
ISBN: 9789088502972/ SWP/ 2012

 

 

Onderzoeken

Kindermishandeling.
Child Maltreatment in Kenya, Zambia, and The Netherlands: A cross-cultural comparison of prevalence, psychopathological sequelae, and mediation by PTSS/ 2010.
Mw. C. Mbagaya.
nieuws.leidenuniv.nl/nieuws-agenda/kindermishandeling-in-kenia-zambia-en-nederland.html


Emotionele verwaarlozing bij kinderen.
The specificity of childhood adversities and negative life events across the life span to anxiety and depressive disorders/ 2010.Dr.Prof. P. Spinhoven:
nieuws.leidenuniv.nl/nieuws-agenda/depressie-en-sociale-angst-gerelateerd-aan-emotionele-verwaarlozing-als-kind.html


Kindermishandeling en gehechtheid.
Samenvatting proefschrift E. Euser.
media.leidenuniv.nl/legacy/euser-samenvatting.pdf


Gerapporteerde problemen van slachtoffers van seksueel misbruik in de kindertijd.
M.H. Nagtegaal. - Den Haag : Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC), 2012
Samenvatting: Verslag van een onderzoek naar slachtoffers van seksueel kindermisbruik. Mensen die in hun jeugd seksueel zijn misbruikt, hebben meer problemen, blijkt uit het onderzoek. Veelvoorkomend zijn angst- en slaapstoornissen, epileptische aanvallen zonder lichamelijke oorzaak en extreme afhankelijkheid van anderen. De problemen komen onder veel misbruikslachtoffers voor, ongeacht hun sekse, leeftijd op het moment van misbruik en de manier waarop het misbruik heeft plaatsgevonden. Hoe opener slachtoffers over het misbruikverleden konden praten, hoe minder problemen ze ervaren. Zorgverleners vragen weinig naar seksueel misbruik bij cliënten, terwijl slachtoffers dat wel graag willen.


Helpt hulp aan gemelde mishandelde kinderen?
Cees Hoefnagels, Froukje Snoeren, Paul Baeten
De gevolgen van kindermishandeling en huiselijk geweld zijn lichamelijk en psychisch vaak verstrekkend. Dit rapport doet verslag van een onderzoek onder een aantal kinderen van vijf jaar en ouder die gemeld zijn bij het Advies- en Meldpunt Kindermishandeling (sinds een half jaar ‘Veilig Thuis’) en anderhalf jaar werden gevolgd. De vraag wordt beantwoord of hulp aan kind of ouders het kind helpt.
Een uitgave van: Trimbos/ 2015


Aankopingspunten om kindermishandeling terug te dringen
Sophie Reijman/2015



Depressie en sociale angst gerelateerd aan emotionele verwaarlozing als kind/ 2010
Jacqueline Hovens, psychiater in het LUMC


Jeugdtrauma leidt tot ‘emotionele littekens’/ 2015
Jacqueline Hovens, psychiater in het LUMC


 

Enkele websites